“Eğer Allah gökten yere inip bir meslek seçseydi, muhakkak öğretmen olurdu. Zira öğretmenlik her şeyden önce, bir Tanrı sanatıdır.” diyor Eflatun. Hazreti Ali de “Bana bir harf öğretenin kölesi olurum.” demiş.
Tarihimizde öğretmene verilen önem, Molla Gürani, Molla Hüsrev, Ali Kuşçu, Molla Zeyrek gibi nicelerinin şahsında öyküleşmiş. Yüzyıllar boyu dünyanın her yerinde öğretmenlere değer verilmiş baş tacı yapılmıştır.
Sevgili dostlar, yalnız bir gün değil her gün eli öpülesi öğretmenlerimize ilişkin yazılarımın sonuna geldim. Önceki üç yazım da çok az arkadaşlarımca okundu. “Keşke”ler sıralamanın gereği yok. Herkesin kendince kim bilir ne sorunu, ne öncelikleri var. Dünkü yazımda, şehit öğretmenlerimizi, Ceyhun Atuf Kansu’nun dizelerinde okulun yıkılan duvarının altında kalan köy öğretmeni Şefik Sınık’ın son sözleri, “Bana çiçek getirin, dünyanın bütün çiçeklerini buraya getirin," dediğini anlatmıştım.
Yüce Atatürk
“Dünyanın her yanında öğretmenler, insan topluluğunun en fedakar ve saygı değer kişileridir.” diyor. Türk öğretmeninden beklediğini şöyle özetlemiş Ata’mız: “ Öğretmenler! Cumhuriyet sizden düşünceleri özgür, vicdanı özgür, kültürü özgür kuşaklar ister.” Cumhuriyetin ilk öğretmenleri bu ülkü ile dağılmışlar Anadolu’nun dört bir yanına. Yüce Önderin şu sözlerini kendilerine rehber etmişler:
“Öğretmenler,! Cumhuriyetin fedakar öğretmen ve terbiyecileri, yeni kuşağı sizler yetiştireceksiniz. Yeni kuşak sizin eseriniz olacaktır.”
Gidiyorsun öğretmenim
Uzaklara...
Düşeyim ben de ardından
Sana varan topraklara
Bir resmini çizsem defterime
Kağıdıma gün doğar
Yüreğim inan ki öğretmenim
Senin varlığınla bahar
Sen geldin güldük hepimiz
Çünkü sen hep büyütensin
Filiz filiz açıldıkça duygular
Yetişen fidanları içten görensin.
Bir anımı yazdım şuraya;
Bilgi beşiğinde salladın bizi
Kaldırdın ilk adımda yerden
Mavi göklere yolladın bizi.
Böyle diyor Cumhuriyet Türkiye’sinin öğretmeni İbrahim Zeki Burdurlu. Öğretmene asıl önem, Cumhuriyetin ilk yıllarında verildi. Cumhuriyetin başta gelen ilkesi “pozivitizm”di, “ilim ve eğitim”di. Her şeyden çok aydınlığa gereksinimimiz vardı. Bunu sağlayacak olan öğretmenlerdi.
Aslında yirminci yüzyılın başlarında bu gereksinimi pek çok ülke duyuyordu. Finlandiya, “Beyaz Zambaklar Ülkesi” olarak tüm kalkınmasını “Beyaz Devrim” dediği eğitim programını bağlamıştı.
Bizde Kemalizm demek “aydınlık” demekti. Reşat Nuri Güntekin’in “Çalıkuşu”, Halide Edip Adıvar’ın “Vurun Kahpeye” gibi eserleri, yalnız geleceğimizi aydınlatanlar için yazılmış birer ağıt değil, bu günlere uzanan ibret ve ışık demetleri değil miydi?
Bir ağlama duvarı tablosu çizmek gerekmez. Ama bazı gerçeklerin altını çizmeyi, Kemalizm’in aydınlık ilkesinin bir gereği sayıyorum.
Ülkeler, eğitime verdikleri önem ölçüsünde kalkınırlar. Eğitilmiş insan; çağdaş üretken yaratıcı ve başarılı olmanın sırrını kazanmış kişidir. Eğitimin en ağır işçisi kuşkusuz öğretmendir.
Cumhuriyetin ilk günlerinde, ilkelliğin çıkmasında bocalayan halkımızı, Atatürk’ün aydınlık yoluna çekmek için, kıvançla coşkuyla çalışan öğretmenlerimiz, sürekli kendini yenilemek zorundaydı. Araştırıyordu, okuyordu, inceliyordu, gözlemliyordu. Yürekleri sevgi doluydu. Bilgisi, becerisi ve güzel değerleriyle toplumumuza örnek oluyordu.
Yarınki yazım, bu dizinin son yazısı olacak. Bakalım ziller kimin için çalacak?